Pages Menu
Categories Menu

Yazan - : Ağu 14, 2013 / NLP | 0 Yorum

Proaktif Model

Proaktif Model

‘Kendinin Farkındalığı’, Stephen Coveyin sisteminde Proaktif Model‘i oluşturan unsurlardan biridir.

Proaktif Model‘i oluşturan diğer unsurlar: ‘Vicdan’, ‘Özgür İrade’ ve ‘Yaratıcı Hayal Gücü’dür.

Reaksiyonlarıyla ya da duygusal tepkileriyle yaşayan insanların, karar anlarında seçim özgürlükleri yoktur. Koşullara, koşullanmalara ve duygularına göre duygusal tepkileriyle davranırlar. Proaktif insanlar ise bu seçim özgürlüklerini başarıyla kullanan insanlardır.

Stephen Covey, Proaktif Model‘i oluşturan bu içsel yeteneklerimizin, Kişisel Gelişim çalışmalarında şu alanlarda kullanıldıklarını açıklar:

1.Kendinin Farkındalığı’na ya da Özbilinç’e (self-awareness) İyileşmek Hareketinde, Psikanaliz ve Psikoterapi’de odaklanılır. Kendimizin dışına çıkarak kendimize bakabilmek, alışkanlıklarımızı, eğilimlerimizi, tutumlarımızı, davranışlarımızı, düşüncelerimizi, duygularımızı, tepkilerimizi gözlemleyebilmek yeteneğimizdir.

2.Vicdan’a Din’de, Ahlak ve Töre dünyasında odaklanılır. Anlam ve doğru ile yanlış arasındaki fark değerlendirilir. Vicdanımız geliştikçe, çağlar boyu süren bilgelikle, kalbimizdeki bilgelikle bağlantı içine gireriz. Vicdanımız bizim içsel rehberlik sistemimizdir. İlkelerimiz ve misyonumuzla bağlantılıdır. Yaratıcı hayal gücümüzle ilgili çalışmalarımız vicdan ile dengelenmek zorundadır. Vicdandan yoksun hayaller, Stephen Covey’in deyişiyle Hitler gibi insanlar yaratırlar. İsmail Emre de bu durum için şöyle demiştir:

“Vicdanı olmayan bir insanın öğreneceği bütün bilgiler, beşeriyet için zehir olur!”

3.Özgür İrade bizim gündelik yaşamda odaklandığımız irade gücümüzle ve aksiyon yapabilme kapasitemiz ile bağlantılıdır. Kendi algı filtrelerimizin, paradigmalarımızın ya da zihinsel haritalarımızın üzerine çıkabilmemizi sağlar. Yani geçmişimizin, deneyimlerimizin, dilimizin, inançlarımızın ve değerlerimizin üzerine çıkabilmemizi sağlar. Akıntıya karşı yüzebilmek becerisi gibidir. Duygulara ve koşullara bağımlı davranışlar yerine ilkelere dayalı etkinlikler yapabilmemizi sağlar. Çevre koşullarını ve genetik etkileri bile aşabilmemize yardımcı olur. Şunu her zaman ve her koşul altında anımsamalıyız ki, bizler haksızlıkların kurbanı değiliz. Biz geçmişimizin pasif bir ürünü değiliz. Biz, şu andaki seçimlerimizin ürünüyüz. Hangi hal içinde olursak olalım, sorumluluk almak gücümüzü yitirmemeliyiz. İrade gücümüzün ‘kendimizin farkındalığı’, ‘vicdan’ ve ‘vizyonumuz’ üzerinde oluşturduğu etkiler vardır.

4.Yaratıcı Hayal Gücü’ne ise Olumlu Düşünme, Psikosibernetik, İnancın Büyüsü ve NLP’de odaklanılır. Görselleştirmek ve zihin gücü vurgulanır. Zihnimizde gelecekle ilgili bir hal ya da durum oluşturabilmemizi, sinerjik olarak sorun çözebilmemizi sağlar. Bu yeteneğimizi kullanarak kendimize ve başkalarına şimdikinden daha farklı bir şekilde bakabiliriz. Kendimize bakış biçimimizi değiştirdiğimizde, yaşamımız da değişir. Bunun için dilimizi de değiştirmek, kullandığımız tekrar ettiğimiz olumsuz sözcükleri ve cümleleri değiştirmek zorundayız. Bu yeteneğimizi iyi bir biçimde kullanarak, Stephen Covey’in çok önem verdiği Kişisel Misyon Bildirimimizi de yazabiliriz. Amacımızı belirleyebiliriz. Bir toplantının planını çok başarılı bir şekilde yapabiliriz. Yazdığımız kişisel misyon bildirimimizi görselleştirebiliriz. Aile yaşamımızda ve profesyonel ilişkilerimizde karşılaştığımız sorunları, ‘aşınca güçleneceğimiz fırsatlar’ olarak görebiliriz.

Etki ile Tepki Arasındaki Boşluk ya da Alan

Etki ile tepki arasındaki  boşluğu yakaladığımızda, bu boşluk ya da aralık sayesinde seçim gücümüzü kullanarak yanıtımızı belirleriz. Bu çaba bizi geliştirir ve özgürleştirir. Tüm yaşam paradigmamızı etkiler. Kendimize ait olan bu alanı, boşluğu ya da aralığı keşfetmek becerisini gösterdiğimizde, olaylar karşısındaki yanıtlarımızı bilinçli olarak seçebiliriz.

Meditasyon uygulamaları da bu alanın geliştirilişi için kullanılmaktadır. Kendimizde bu alanı geliştirdiğimizde, duygusal tepki yerine değerlerimiz ile yanıt verebiliriz.

Güçlü bir Kişisel Vizyon ve Özsaygı

Kendimize yarattığımız bu alanda “kendimizin farkındalığı”, “vicdan”, “özgür irade” ve “yaratıcı hayal gücü” vardır. Bunları geliştirerek en son insani özgürlüğümüze kavuşabiliriz. Etkinliği yüksek bir kişi oluruz. Kişisel görüşümüz gelişir. Ekonomik ve sosyal gereksinimlerimize aşırı odaklanmak yerine, bunları zihinsel ve ruhsal gereksinimlerimizi doyurarak dengeleyip güçlü bir kişisel vizyon oluşturabiliriz. Bu bizim öz saygımızı da geliştirecektir.

Gandhi’nin dediği gibi:

“Eğer siz ellerinizle teslim etmezseniz, öz saygınızı sizden kimse alamaz!”

nlp-teknikleri-seti

Benzer Konular:

Post a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir